Nhìn bề ngoài, một sợi cáp thép 6×36WS đường kính 20mm trông như một vật thể đồng nhất. Thực ra bên trong nó có hơn 200 sợi thép riêng lẻ bện lại với nhau. Khi cáp uốn qua ròng rọc hoặc quấn lên tang trống, những sợi đó không đứng yên — chúng trượt và xoắn vào nhau. Lực ma sát tích lũy qua hàng nghìn chu kỳ đó mới là thứ giết cáp, không phải tải trọng.

Nhà sản xuất đã tẩm dầu vào lõi trong lúc bện cáp — với cáp FC, dầu lõi ngấm ra từ từ khi cáp hoạt động, đó là lý do cáp FC mới có lớp dầu nhìn thấy được. Nhưng sau một thời gian làm việc, lượng dầu đó cạn. Từ đó, mỗi lần cáp qua ròng rọc là một lần các sợi mài trực tiếp vào nhau — và không ai thấy điều này từ bên ngoài.

Ở cảng Hải Phòng và các công trình ven biển miền Bắc, vấn đề còn phức tạp hơn. Hơi muối trong không khí — kể cả khi không có nước bắn trực tiếp — xúc tiến oxy hóa rất nhanh một khi lớp dầu bảo vệ đã mỏng đi. Cáp để ngoài trời qua mùa đông ẩm ướt ở Hải Phòng xuống cấp nhanh hơn đáng kể so với cùng loại cáp đặt trong nhà xưởng có mái che. Điều này không phải lý thuyết — đây là thực tế quan sát được khi thu hồi cáp đã qua sử dụng.

Chi phí dầu bôi trơn định kỳ thường nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí thay một cuộn cáp trước hạn. Đó là cách nhìn đơn giản nhất về giá trị của công việc bảo trì này.

Hiểu cơ chế hao mòn giúp chọn đúng loại dầu và phương pháp bôi trơn — vì không phải tất cả đều giải quyết được bằng cùng một sản phẩm.

Không có loại dầu nào "tốt cho mọi trường hợp". Câu hỏi "dùng dầu gì?" phụ thuộc vào ba yếu tố: cáp đang vận hành hay đang bảo quản, môi trường làm việc là gì, và cấu trúc cáp FC hay IWRC.

Bảng dưới đây là định hướng thực tế — không phải quy tắc cứng. Mọi số liệu tần suất đều phải điều chỉnh theo quan sát trực tiếp tình trạng cáp và cường độ vận hành thực tế.

Một lưu ý thực tế: nhiều đội bảo trì áp dụng tần suất bôi trơn từ sổ tay bảo trì chung của thiết bị mà không điều chỉnh theo môi trường lắp đặt thực tế. Sổ tay viết cho điều kiện trung bình — nhưng cáp cẩu ở cảng Hải Phòng và cáp cùng loại đặt trong nhà máy dệt ở Bình Dương cần lịch bôi trơn hoàn toàn khác nhau.

Quy trình dưới đây cho bôi trơn bảo trì định kỳ — cáp đang sử dụng trên thiết bị nâng hạ, thực hiện thủ công. Với hệ thống bôi trơn tự động (pressure lubricator lắp trực tiếp vào cáp đang chạy), quy trình có khác — nhưng bước kiểm tra ban đầu vẫn không bỏ qua được.

Những dấu hiệu dưới đây không phải tiêu chuẩn loại bỏ cáp — nhưng là tín hiệu cần bôi trơn ngay và tăng tần suất kiểm tra. Nhiều trong số này dễ bỏ qua trong điều kiện làm việc bận rộn.

Những lỗi dưới đây không phải là thiếu hiểu biết hoàn toàn — phần lớn xảy ra vì áp lực công việc, thiếu thời gian, hoặc thói quen được truyền lại từ người đi trước mà không ai kiểm chứng lại.

Bôi trơn là bảo trì phòng ngừa — không phải sửa chữa. Có những tình trạng mà việc bôi trơn không giải quyết được vấn đề, và tiếp tục vận hành chỉ vì "vừa bôi xong" là rủi ro thực sự.